In de voetsporen van Vincent van Gogh in Brabant en Drenthe

Zundert: de geboorteplaats van Vincent van Gogh

We beginnen onze reis in Zundert, waar Vincent van Gogh op 30 maart 1853 werd geboren. In Zundert bezoeken we het Van GoghHuis: een museum en cultureel centrum dat gewijd is aan het leven en het werk van Vincent van Gogh. De tentoonstellingen geven inzicht in zijn jeugd, die hij op precies deze plek heeft doorgebracht. Een perfect startpunt voor je reis dus! Voor tickets en openingstijden, zie deze website.

Op de fiets door Van Gogh Nationaal Park

Nadat we meer te weten zijn gekomen over (de familie) Van Gogh stappen we in Zundert op de fiets. Vincent van Gogh liet zich inspireren door het Brabantse landschap. En daar, waar zijn schildertalent tot leven kwam, vind je het Van Gogh Nationaal Park, dat wij per fiets gaan ontdekken.

In het Van Gogh Nationaal Park vind je een gevarieerd landschap van bossen, heidevelden, beekdalen, landerijen en pittoreske dorpen en steden, die Van Gogh in zijn beroemde werken vastlegde. Van Gogh Nationaal Park is sinds het najaar van 2024 officieel een Nationaal Park ‘Nieuwe Stijl’, dat houdt in dat het niet alleen gericht is op natuurbehoud, maar ook op samenwerking met lokale gemeenschappen en duurzame ontwikkeling. Daarom omvat het park ook meerdere grote steden, zoals Eindhoven en 's-Hertogenbosch.

Dwars door het Van Gogh Nationaal Park loopt de Van Gogh fietsroute van in totaal maar liefst 435 kilometer. Deze knooppuntenroute verbindt de Brabantse Van Gogh-locaties met elkaar en voert je door het landschap dat Van Gogh geïnspireerd heeft. In 2016 is de Brabantse Van Gogh fietsroute zelfs verkozen tot ‘Europese Route van het Jaar’. Niet zo gek, met al die leuke plekjes die je onderweg tegenkomt!

Leuke stops onderweg: Van Gogh Monument Landhuis De Moeren, Abdij Maria Toevlucht en de bijbehorende abdijwinkel, Roland Holst Atelier en Herberg ’t Pannehûske om wat te eten en drinken.

Terug naar Zundert

Na een heerlijke middag op de fiets door het Brabantse landschap begint het te regenen. Het hing al even in de lucht, maar gelukkig hebben we het de hele middag zo goed als droog gehouden. We zetten onze gehuurde e-bike een standje hoger en fietsen terug naar Zundert, waar na even opfrissen het shared dining-concept van Millstreet’s Foodbar op ons wacht. Erg leuk en lekker! Met volle buikjes wandelen we na het eten naar B&B ’t Doktershuys, waar we de nacht zullen doorbrengen.

Levend schilderij van zonnebloemen

De volgende ochtend beginnen we de dag met een heerlijk ontbijt in de B&B. Vers geperste jus d’orange, zelf gebakken brood en een gekookt eitje: eigenaar Mark zorgt er voor dat we niets te kort komen. Aanrader deze plek!

Na het ontbijt stappen we in de auto naar De Menmoerhoeve, net buiten Etten-Leur. Op het terrein van De Menmoerhoeve is het schilderij Zonnebloemen van Vincent van Gogh nagemaakt met, je raadt het al: echte zonnebloemen! Nog niet alles staat in bloei, maar bovenop een speciaal voor deze gelegenheid geplaatste steiger, kunnen we de contouren van het schilderij al zien. Heel bijzonder om te zien hoe hier met verschillende kleuren (zonne)bloemen is gewerkt om dit ‘levend schilderij’ zo goed mogelijk te laten lijken op het origineel met inkt.

Van Gogh fietsroute

Gisteren stapten we al even op de fiets voor een rondje door het Van Gogh Nationaal Park en vandaag, op dag 2, doen we dat weer, maar dan op een andere plek. We fietsen de route richting Etten-Leur. Vanaf De Menmoerhoeve fietsen we zo natuurgebied Pannenhoef in. Een prachtig natuurgebied met bos, vennen en bloemrijke weilanden tussen Etten-Leur en Zundert.

Leuke stops onderweg: De Zwarte Schuur en het bakhuisje, wijn- en aspergeboerderij De Santspuy (leuke stop om wat te drinken) en de Van Gogh Kerk in Etten-Leur, waar je zeker even de grote muurschildering met portret van Vincent van Gogh moet bekijken.

Van Brabant naar Drenthe

Voor we in de auto naar Drenthe stappen, fietsen we terug naar de plek waar we vandaag zijn begonnen: De Menmoerhoeve. We nemen plaats in het zonnetje dat al de hele ochtend schijnt en bestellen een heerlijke salade geitenkaas en omelet met verse groente.

Vrijwel alles wat bij De Menmoerhoeve op je bordje ligt komt rechtstreeks van de boerderij: van het vlees tot de verse (seizoens)groenten. Ze werken hier met respect voor de natuur en streven naar zo min mogelijk afval. Daarnaast worden de producten die niet van hun eigen boerderij komen, zoveel mogelijk bij boeren uit de regio ingekocht. Een mooi concept op een prachtige plek.

Tip: Ga je ook fietsen of wandelen in de omgeving? De Menmoerhoeve is het startpunt van de Van Gogh Nationaal Park Wandeling Etten-Leur en het ligt ook nog eens aan de Van Gogh fietsroute (in de buurt van fietsknooppunt 89). Een ideaal vertrekpunt, maar ook een fijne stop voor een verse lunch of een kopje koffie en met wat lekkers!

Van Gogh in Drenthe

Wat sommige mensen niet weten, is dat Vincent van Gogh ook een aantal maanden in Drenthe verbleef. Van 11 september 1883 tot 5 december 1883 was Drenthe bijna drie maanden zijn thuis. Het hielp hem in de zoektocht naar zichzelf als kunstenaar en er werd tijdens deze periode een belangrijke basis gelegd voor zijn latere succes.

Van Gogh stapte in Den Haag in de trein en kwam laat in de avond aan in Hoogeveen, waar hij zo'n drie weken verbleef. Ook bezocht hij Nieuw-Amsterdam/Veenoord, waar vanuit hij een dagtocht naar Zweeloo maakte. Van Gogh werd geïnspireerd door het Drentse landschap en was onder de indruk van de rust en de ruimte die hij hier aantrof. Hij schreef meerdere keren per week een brief aan zijn broer Theo, waardoor men veel weet over zijn periode in Drenthe.

"Plant u in den grond van Drenthe – gij zult er kiemen"
Vincent van Gogh, najaar 1883

Aankomst in Zweeloo

Na zo’n 2,5 uur rijden komen we aan in Zweeloo. Ondanks dat we hier niet eens zo ver vandaan wonen, zijn we er nog nooit geweest en dus ook niet bekend met het prachtige kerkje dat we hier gaan bezoeken. Van Gogh tekende het kerkje (met herder en schaapskudde op de voorgrond) tijdens zijn dagtocht naar Zweeloo op 1 november 1883. Voor de kerk staat een doorkijkpaneel, waar we verderop in dit reisverslag wat meer over vertellen.

Na een korte rondleiding in en rondom de kerk, wandelen we naar Herberg de Aelderstroom. Als je van puur en lekker eten - en dat ook nog eens in een sfeervolle setting - houdt, reserveer hier dan een tafeltje! Wij genoten buiten in de prachtige tuin van een 4-gangen verrassingsmenu, maar liefhebbers van een extra gang kunnen ook voor 5 of zelfs 6 gangen kiezen. Is het de plek, de vriendelijke mensen, of het heerlijke eten? Het heeft in ieder geval indruk op ons gemaakt en we komen hier zeker nog een keer terug.

Muurschildering Nieuw-Amsterdam/Veenoord

De volgende ochtend, dag 3 alweer, staat er onder andere een bezoek aan het Van Gogh Huis Drenthe op het programma. Maar voor we daar arriveren, maken we eerst nog een korte stop bij het treinstation Nieuw-Amsterdam/Veenoord, waar aan drie kanten van een oude graansilo metershoge kunstwerken zijn aangebracht. Mocht je in de buurt zijn dan is deze indrukwekkende plek zeker een stop waard!

Van Gogh Huis Drenthe

Een paar honderd meter verderop staat Logement Scholte, tegenwoordig het Van Gogh Huis Drenthe. Dit huis was twee maanden lang de uitvalsbasis voor Van Goghs ontdekkingsreis door het Drentse landschap. Vanuit zijn kamer keek hij uit op de ophaalbrug die hij als schilderij vastlegde.

Door het Van Gogh Huis in Nieuw-Amsterdam/Veenoord te bezoeken kom je op een leuke manier meer te weten over Vincents periode in Drenthe. De brieven die Vincent hier naar zijn broer Theo schreef, leiden je als een rode draad door de tentoonstelling heen. De kamer waar Vincent van Gogh verbleef (en veel schilderde) is nog intact en bijzonder om te zien. Ga naar de website van het Van Gogh Huis Drenthe voor meer informatie, openingstijden en tickets.

Natuurgebied Bargerveen

Na ons bezoek aan het Van Gogh Huis stappen we weer in de auto en rijden we naar natuurgebied Bargerveen. Het Drentse heide- en veenlandschap dat we hier aantreffen inspireerde Van Gogh en dat is goed zichtbaar in de schilderijen die hij er schilderde.

Inmiddels is het al middag en beginnen we trek te krijgen. En dat komt goed uit, want bij Restaurant Wollegras, direct naast de grootste schaapskooi van Nederland, staat een tafeltje voor ons klaar. We genieten van een lekkere lunch, maar misschien nog wel meer van het uitzicht op deze mooie plek.

Onze eerste kennismaking met het Bargerveen is een hele fijne en daarom besluiten we op de fiets te stappen en een deel van een van de Van Gogh Drenthe fietsroutes te fietsen. In 2024 zijn deze routes uitgeroepen tot ‘Beste fietsroute van Europa’, dus dat belooft wat!

Verspreid door Drenthe zijn drie bewegwijzerde Van Gogh fietsroutes van ongeveer 50 kilometer uitgezet. Op een aantal locaties langs de routes zijn doorkijkpanelen geplaatst, waar je met een klein beetje fantasie door de ogen van Van Gogh naar het landschap kijkt en ziet wat hem zo inspireerde. 

De fietsroutes zijn te volgen via herkenbare groen-witte bordjes in het landschap en hebben elk een eigen thema: Vincents Aankomst (Hoogeveen), Vincents Dagtocht (Nieuw-Amsterdam/Zweeloo) en Vincents Inspiratie (Nieuw-Amsterdam-Veenoord). De drie routes kunnen ook als één lange tocht worden gefietst. 

Ontdek het zelf

Drenthe verveelt nooit, maar na 20 kilometer op de fiets door natuurgebied Bargerveen zit onze reis door Drenthe en Brabant er nu toch echt bijna op. We hebben drie hele mooie dagen gehad, waarin we veel te weten zijn gekomen over het leven van Vincent van Gogh, maar ook over het Drentse en Brabantse landschap dat hem zo heeft geïnspireerd. Met dit reisverslag vol tips en inspiratie hebben wij jou hopelijk op weg geholpen om er, net als wij, een paar mooie dagen van te maken.

Tip: Bekijk de website van Van Gogh Drenthe en Van Gogh Brabant voor nog meer inspiratie en verhalen.